BIOKIMYO КАFEDRASI

Biokimyo kafedrasi 01962 yilda akademik Y.X. Turaqulov tashabbusi bilan tashkil etildi, bu zerda biokimyo mutaxassisligi bo'yicha kadrlar tayo'rlanadi.

 

Kafedraga Dolimova Surayo Nugmanovna mudirlik qiladi. Ish telefoni raqami: 246-25-80. E-mail: surae_dalimova@mail.ru

 

Далимова Сурайё Нугмановна, доктор биологических наук, заведующий кафедрой биохимии

  • 1950 yilda Toshkenda xizmatchilar oilasida tug'ilgan.  
  • 1972 y. – Biologiya-tuproqshunoslik fakultetini bitirdi.
  • 1972 y. - O'zR FA Biokimyo institutining stajor-tadqiqotchisi.
  • 1982 y. - «Vliyaniye tireoidnix gormonov na adenilatsiklaznuyu sistemu» mavzusida nomzodlik dissertasiyasini himoya qildi. 
  • 1982-1995 y.- akademik Z.X.Turaqulov boshqargan O'zR FA Biokimiyo instituti gormonlar biokimyosi laboratoriyasining katta ilmiy hodimi. 
  • 1995y. - O'zR FA Biokimiyo instituti ilmiy kotibi  
  • 1997 y. - « Regulyasiya mitoxondrialnogo i yadernogo deystviya tireoidnix gormonov sitoplazmaticheskimi komponentami» mavzusida doktorlik dissertasiyasini himoya qildi. 
  • 1998 y.  – O'zR FA Biokimiyo institutining ilmiy ishlar bo'yicha director movini.
  • 1998 y. - O'zR FA Biokimiyo institute qoshidagi 03.00.04- Biokimyo mutahasisligi bo'icha nomzodlik va doktorlik ilmiy darajasini berish bo'yicha ixtisoslashgan kengashning a'zosi  
  • 1999 y. – O'zbekiston Milliy universiteti biokimyo kafedrasi professor vazifasini bajaruvchisi. 
  • 2001 y.- ÕzMU biologiya-tuproqshunoslik fakul'teti biokimyo kafedrasi mudiri lavozimiga tanlovdan õtdi, hozirga qadar kafedraga rahbarlik qilib kelmoqda.

Kafedra hodimlari:

  • Valixanov Muhsin Nabixanovich - biologiya fanlari doktori, professor.
  • Abdullayeva Muborak Mahmusovna - biologiya fanlari doktori, professor.
  • Sadikova Kamiliya Abidovna - biologiya fanlari nomzodi, docent. 
  • Igamnazarov Ravshan Pathillayevich - biologiya fanlari nomzodi, docent.
  • Umarova Gulbahor Bazarbayevna - biologiya fanlari nomzodi, docent.
  • Muhammadjonova Go'zal Muhammadjonovna - biologiya fanlari nomzodi, dosent v.b.
  • Turayeva Dilorom Tazabayevna - biologiya fanlari nomzodi, õqituvchi  
  • Qo'ziyev Sherali Nasrullayevich - õqituvchi

Biokimyo kafedrasida 500dan ortiq mutahassislar tayo'rlangan, ulardan 20ta fan doktori, 70dan ziyod fan nomzodlari bor. Bitiruvchilar O'zR FAning ITIlari, Halq Ta'limi tizimi, hamda chet elning yetakchi laboratoriyalarida muvaffaqiyatli ishlab kelmoqda.  

 

1995 yil O'zR FA Biokimiyo institutida kafedraning ilmiy-o'quv markazi tashkil etilgan. Institute hodimlari mutahassis kadrlarni tayo'rlashda faol ishtirok etmoqda.

 

Biokimyo kafedrasining ilmiy yo'nalishi hayvon, o'simlik va mikroorganizmlar biokimyosi borasidagi fundamental tadqiqotlarga bag'ishlangan.  

BIOKIMYO KAFEDRASINING ASOSIY ILMIY YÕNALISHLARI QUYIDAGILARDAN IBORAT:

  • Mikroorganizm va o'simliklarda fosfor birikmalarining metabolizmi .
  • Norma va patologiya hyolatida hayvon hujayrasi metabolizmiga biologic faol moddalar ta'sirining molekulyar mexanizmlarini o'rganish.
  • Oliy va o'rta maktab biologic ta'limida pedagogic texnologiyalarining dolzarb muammolari.

 BIOKIMYO KAFEDRASINING ILMIY YUTUQLAR, KASHFIYOTLAR VA YIRIK ILMIY MA'LUMOTLAR:

  • Lipaza, fosfatidilinozit, mio-inozit olish uslubi ishlab chiqildi va unga patent olindi. Olingan preparatlar tibbiyot va farmaseftikada katta istiqbolga ega. 
  • G'oza va boshqa o'simliklar urug'ida unish va o'sish jarayonida fosfalipidlar o'zgarishining ayrim qonuniyatlari o'rganildi.  
  • O'rta Osiyo trupidan Fosfolipaza D olish uslubi ishlab chiqildi va unga patent olindi.  
  • Oksigumatga o'hshash biologic faol moddalarning ta'siri o'rganildi. 
  • O'simlik tabiatli preparatlarining biologic faolligini o'rganish (polifenollar, gossypol hosilalari, glitsirrizin kislotasining hosilasi).  

BIOKIMYO KAFEDRASIDA QU'IDAGI ILMIY YÕNALISHLAR BÕYICHA MALAKALI  MUTAHASSISLAR TAYYORLANADI  

 BAKALAVRIAT

  • 140100 - Biologiya
  • 420700 - Biokimyo

MAGISTRATURA

  • 5A420120 – Molekulyar biologiya
  • 5A 140106- Biokimyo

ASPIRANTURA VA DOKTORANTURA

  • 03.00.04 - Biokimyo

ÕZBEKISTON BIOKIMYO MAKTABI

Biokimyo - biologik zharayon va hodisalarning kimyoviy va fizik-kimyoviy qonuniyatlari haqidagi mustaqil fan bõlishi bilan birga biologiya, nazariy va amaliy meditsina, qishloq  hõjaligi fanlarining rivozhlanishi uchun zarur bõlgan õta muhim yordamchi fan hamdir. 

 

Bu fan Õzbekistonda nisbatan yosh, uning shakillanib rivozhlanishi bevosita biologiya fakultetida ilk bor 1962 yilda taniqli olim Yo'lqin Holmatovich Tõraqulov tomonidan  biokimyo va biofizika kafedrasi, tashkil etilildi. 1979 yilda Biokimyo va biofizika kafedrasi ikkita mustaqil Biokimyo hamda Biofizika va atrof muhitni muhofaza qilish kafedralariga bõlindi. Bu kafedrani tashkil etilgandan boshlab 1988 yilgacha ÕzR FAning akademigi Y.X.Turaqulov boshqardi. 1988-2000 y.y.da kafedraga o'simliklar biokimyosi sohasida taniqli mutahassis-professor Valixanov Muxsin Nabixanovich rahbarlik qildi. 2000y.dan kafedraga dostent Sagdullayev Islam Nusratovich rahbarlik qildi, 2001 yildan boshlab – b.f.d., prof.v.b.Dalimova Surayo' Nugmanovna rahbarlik qilmoqda. 

 

Hozirgi paytda ushbu kafedrada ijodiy- tarbiyaviy faoliyat yuritib kelayotgan quyidagi olim va pedagoglar biokimyo ilmiy maktabi rivozhlanishi va shu sohada yukori mutahassislarni tarbiyalashda behad katta hissa qõshishda professor Valixanov M.N., Miraxmedov A.K., Аbdukarimov А.А., Аlmatov К.Т., Zikiryayev К.Z., Salihov R.S., Каdirova D.А., Gulyamova Т.G., Dalimova S.N., Кrasilnikov О., Мirhamidova P., Аbdullayeva М.М., fan nomzodlari Nalbandyan А., Sadikov E.S., Usmanova G.U., Shkinyov А.V., Тuraqulova F.Т., Sagdullayev I.N., Sadikova K.A., Giyasova N.A., Igamnazarov R.P., Каmaliyeva E.R., Dadayeva S., Аdilbekov Т.Т., Ахmedova N.Z., Umarova G.B., Тillayeva Z.Z., Umarova М.М., Мuhamedova М.D., Мuhammadjonova G.M., Тurayeva D.Т., oqituvchilardan Qoziyev Sh.N. 

 

«Fitaza xususiyatlari va polifenollar ahamiyatini organish», rahbar b.f.n., dost. Igamnazarov R.P.

BIOKIMYO KAFEDRASINING ASOSIY ILMIY YÕNALISHLARI QUYIDAGILARDAN IBORAT:

  • «Diterpinoidlar asosidagi o'simlik tabiatli ba'zi qon to'htatuvchi vositalarni gemostazga moloekulyar mexanizmlarini tadqiq etish», rahbar prof. Dalimova S.N.
  • «Ayrim gossypol hosilalarining antioksidant faolligini o'rganish», rahbar prof. Dalimova S.N.
  • «Ayrim o'simliklarining fosfolipidlar metabolizmiga oksigumat ta'siri», rahbar prof. Abdullayeva M.M.